Hotline: 096 302 9988

Hỗ trợ: 096 302 9988

sales@hoachat.com.vn

Vai trò, ý nghĩa của áp suất thẩm thấu đối với con người và hệ động thực vật

22/07/2021

Áp suất thẩm thấu bị ảnh hưởng bởi những yếu tố nào? Cách tính áp suất thẩm thấu ra sao? Vai trò, ý nghĩa của áp suất thẩm thấu như thế nào? Đó là hàng loạt câu hỏi mà chúng tôi nhận được trong thời gian qua và cũng là những vấn đề mà chúng tôi sẽ giải đáp trong nội dung bài viết dưới đây. Giờ thì hãy cùng tìm hiểu nhé.

Áp suất thẩm thấu có ý nghĩa gì

Áp suất thẩm thấu có ý nghĩa gì

 

Các yếu tố ảnh hưởng tới áp suất thẩm thấu

Ở động, thực vật, áp suất thẩm thấu phụ thuộc vào nồng độ của các phân tử bé và ion. Tuy nhiên, ở động vật, nó còn chịu thêm ảnh hưởng của các vấn đề sinh lý tế bào đối với từng giai đoạn cụ thể, nhất là với màng lipoprotein. Màng lipoprotein chính là bộ phận đảm nhiệm vai trò vận chuyển lipid trong máu nhằm đảm bảo cho máu có thể được lưu thông một cách hiệu quả nhất.

Những yếu tố trên sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến sự chênh lệch tăng hoặc của áp suất thẩm thấu.

Yếu tố ảnh hưởng đến áp suất thẩm thấu

Yếu tố ảnh hưởng đến áp suất thẩm thấu

Cách tính áp suất thẩm thấu

Trong vật lý học, áp suất thẩm thấu của dung dịch được xác định theo công thức như sau: 

P = RTC

Trong đó:

  • P là áp suất thẩm thấu (atm)
  • R là hằng số (R= 0,082)
  • T là nhiệt độ tuyệt đối (T = 273 + toC)
  • C là nồng độ dung dịch (g/l)

Vai trò, ý nghĩa của áp suất thẩm thấu

1. Đối với con người

Như chúng ta đã biết, trong cơ thể người, nước chiếm đến hơn 70% và phần lớn thì lượng nước này được chứa trong các tế bào. Do đó, con người cần có nước để duy trì sự sống và phát triển của cơ thể.  

Áp suất thẩm thấu có vai trò cân bằng lượng nước trong các tế bào. Khi áp suất thẩm thấu thay đổi, hàm lượng nước có trong các tế bào cũng thay đổi, khiến cho chức năng tế bào bị rối loạn. 

Vai trò của áp suất thẩm thấu

Vai trò của áp suất thẩm thấu

2. Đối với thực vật

Nhờ có áp suất thẩm thấu mà các loài thực vật có thể hút nước và khoáng chất trong đất để đảm bảo quá trình sinh trưởng và phát triển bình thường nó. Nếu áp suất thẩm thấu có sự thay đổi, cây sẽ bị ảnh hưởng đến hoạt động trao đổi chất và có thể bị chết.

Nhờ áp suất thẩm thấu mà rễ cây có thể hút nước từ đất

Nhờ áp suất thẩm thấu mà rễ cây có thể hút nước từ đất

3. Đối với động vật

Giống như con người, áp suất thẩm thấu giúp máu của các loài động vật được lưu thông, đảm bảo phân phối đều nước trong toàn bộ cơ thể và  ngăn chặn tình trạng mất nước có thể xảy ra một cách hiệu quả.

4. Mối quan hệ của áp suất thẩm thấu và nồng độ natri của cơ thể

Khi áp suất thẩm thấu dịch ngoại bào tăng lên, các tế bào thần kinh đặc biệt (các tế bào osmoreceptor) nằm ở phần trước vùng dưới đồi gần các nhân opraotic bị co rút lại.

Sự điều chỉnh của áp suất thẩm thấu dịch ngoại bào và nồng độ natri có mối liên kết chặt chẽ với nhau vì natri là ion chiếm số lượng nhiều nhất trong khoang ngoại bào. Thông thường, nồng độ natri trong huyết tương được quy định trong giới hạn từ 140-145 mEq/l và nồng độ trung bình là khoảng 142 mEq/l. Áp suất thẩm thấu trung bình khoảng 300 mOsm/l và hiếm khi có sự thay đổi lớn hơn ± 2 đến 3%, trừ trường hợp có sự sửa chữa lực hút giữa các ion (chỉ còn khoảng 282 mOsm/l). Những thay đổi này phải được kiểm một cách chặt chẽ, chính xác vì chúng quyết định sự phân bố của dịch giữa nội bào và các khoang ngoại bào.

Cách tính áp suất thẩm thấu huyết tương từ nồng độ natri

Trong hầu hết các phòng thí nghiệm lâm sàng hiện nay, áp suất thẩm thấu huyết tương không được đo đạc thường xuyên.

Tuy nhiên, do natri và các ion liên kết với nó chiếm khoảng 94% chất tan trong khoang ngoại bào nên áp suất thẩm thấu huyết tương (POSM) có thể được ước tính xấp xỉ từ nồng độ natri có trong huyết tương (PNa+), cụ thể như sau:

POSM = 2.1× PNa+ (mmol/l)

Ví dụ, với nồng độ natri trong huyết tương là 142 mEq/l, áp suất thẩm thấu huyết tương sẽ được ước tính từ công thức trên là khoảng 298 mOsm/l. Để kết quả được chính xác hơn nữa, nhất là trong những trường hợp liên quan đến bệnh thận, POSM chịu thêm sự ảnh hưởng của glucose và ure, nên sẽ được tính theo công thức sau:

POSM = [2 x PNa+(mmol/l)] + [Pglucose (mmol/l)] + [Pure (mmol/l)]

Các ước tính này của áp suất thẩm thấu huyết tương thường có độ chính xác trong vòng một vài điểm phần trăm của những phép đo trực tiếp.

Thông thường, các ion natri và các anion liên quan (phần lớn là bicarbonat và clorua) chiếm khoảng 94% độ thẩm thấu ngoại bào, còn glucose và ure chỉ đóng góp khoảng 3-5% trên tổng độ thẩm thấu.

Tuy nhiên, vì ure có thể dễ dàng thấm qua hầu hết các màng tế bào nó ít gây ra ảnh hưởng tới áp lực thẩm thấu trong điều kiện trạng thái ổn định. Chính vì vậy mà các ion natri trong dịch ngoại bào và các anion liên quan mới là nhân tố quyết định đến sự chuyển động của dịch qua màng tế bào. Do đó, kiểm soát nồng độ ion natri sẽ giúp kiểm soát áp suất thẩm thấu.

Đó là một số thông tin về vai trò, ý nghĩa của áp suất thẩm thấu mà chúng tôi muốn các bạn nắm được. Để xem thêm nhiều bài viết hay và ý nghĩa hơn, vui lòng truy cập web site https://ammonia-vietchem.vn/

Đánh giá - Bình luận
Nhận xét đánh giá

Không được bỏ trống

Không được bỏ trống

Không được bỏ trống

Danh mục tin tức

Vui lòng đợi

Chúng tôi sẽ liên hệ tới bạn sớm nhất có thể

Có lỗi hệ thống, vui lòng thử lại sau, xin cảm ơn!.

096 302 9988