Hotline: 096 302 9988

Hỗ trợ: 096 302 9988

sales@hoachat.com.vn

Tiệt trùng là gì? Thanh trung là gì? So sánh tiệt trùng và thanh trùng

20/06/2022

Tiệt trùng và thanh trùng là những thuật ngữ được sử dụng khá nhiều trong ngành thực phẩm đặc biệt là sữa. Bài viết này sẽ giúp bạn đọc có thể nắm được tiệt trùng là gì? Thanh trùng là gì? Hơn nữa bài viết còn giúp bạn có thể phân biệt giữa hai thuật ngữ này.

1. Tiệt trùng là gì?

1.1. Khái niệm tiệt trùng là gì?

Tiệt trung là quá trình giúp tiêu diệt mọi vi sinh vật kể cả nha bào đồng thời có thể bất hoạt virus hoặc loại bỏ nó hoàn toàn ra khỏi vật cần được tiệt trùng.

Trong y học, hầu hết tất cả các vật liệu được đưa vào cơ thể người bệnh đều cần được tiệt trùng ví dụ như: bơm tiêm, thuốc tiêm, chỉ khâu,… để đảm bảo an toàn cho người bệnh tránh bị nhiễm trùng không đáng có.

Tiệt trùng giúp loại bỏ các vi khuẩn có trong vật thể

1.2. Các phương pháp được dùng để tiệt trùng là gì?

Dưới đây là một số phương pháp tiệt trùng được áp dụng phổ biến hiện nay.

  • Tiệt trùng bằng hơi nóng ẩm: Đây là phương pháp giúp tiêu diệt các vi sinh vật bằng hơi nước căng và bão hoà ở nhiệt độ từ 100oC - 120oC. Đối những vật bị nhiễm vi sinh vật để đạt được điều kiện tiệt trùng chúng ta cần phải duy trì nhiệt độ ở mức cao khoảng 120oC.
  • Tiệt trùng bằng tia gama: Tiệt trùng bằng tia gama là cách dung các bức xạ ion hoá giàu năng lượng để giúp tiêu diệt các loại vi sinh vật bám trên các vật dụng cần tiệt trùng
  • Lọc vô trùng: Phương pháp được thực hiện bằng cách đưa các dung dịch không chịu nhiệt  qua màng lọc vô trùng trong máy và nó sẽ giữ lại các vi khuẩn và vi sinh vật.
  • Tiệt trùng bằng phương pháp khí: Sử dụng các chất khí dễ cháy hoặc dễ bay hơi như etylene oxide trộn với các loại khí trơ để giảm bớt độc tính. Tuy nhiên quá trình này khó kiểm soát và đòi hỏi nhân viên chuyên nghiệp có tay nghề cao giám sát. Hơn nữa hiệu quả của phương pháp tiệt trùng này còn phụ thuộc vào nồng độ không khí, độ ẩm, thời gian tiếp xúc và nhiệt dộ của chất sản phẩm và mỗi loại sản phẩm đòi hỏi điều kiện khử trung khác nhau.

1.3. Những sản phẩm cần tiệt trùng trong thực tế

  • Các sản phẩm trong y học ví dụ: dụng cụ y tế, vật tư y tế,… cần được tiệt trùng trước khi đưa các vật liệu này vào cơ thể người để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.
  • Một số loại dầu, thuốc bột, thuỷ tinh hoặc một số thuốc
  • Các sản phẩm thực phẩm có thời gian sử dụng lâu dài: mứt dạng xay nhuyễn, các loại đồ hộp (thịt hộp, cá hôp, rau quả đóng hộp,…)

Hình ảnh sữa tươi tiệt trùng

2. Thanh trùng là gì?

Một quá trình khác cũng có thể dùng để loại bỏ vi sinh vật trong sản phẩm là thanh trùng.

2.1. Khái niệm thanh trùng là gì?

Thanh trùng là quá trình khử trùng bằng cách sử dụng phương pháp gia nhiệt ở nhiệt độ 60-90 độ C, qua đó giúp làm giảm lượng mầm bệnh hoặc khiến các loại ci sinh vật có hại như vi khuẩn, virus, nấm men, nấm mốc không còn khả năng gây hại.

Quá trình này thường áp dụng trong công nghiệp sản xuất sữa tươi. Tổng thời gian cho quá trình này khoảng 30 giây.

Thanh trùng sản phẩm bằng phương pháp hiện đại

2.2. Những phương pháp thanh trùng là gì?

  • Thanh trùng bằng nhiệt (Thermal Heating): Phương pháp này sử dụng nguồn nhiệt được cung cấp là hơi nước để tiêu diệt vi sinh vật. Phương pháp này co thể tiêu diệt được nhá nhiều chủng vi khuẩn, tuy nhiên những chủng vi khuẩn chịu nhiệt vẫn có thể sống sót khi sử dụng phương pháp này.
  • Thanh trùng bằng áp suất cao (High Presure): Quá trình này làm biến đổi tính chất của protein và enzym, phá huỷ cấu trúc tế bào, màng tế bào và bảo từ, đồng thời cũng làm thay đổi tính thấm của màng tế bào.
  • Thanh trùng bằng sóng siêu âm: Dưới tác dụng của sóng siêu âm, môi chất lỏng truyền âm bị đẩy, ép và tạo ra chân không liên tục, tạo ra nhiều khoảng trống. Lúc này, các chất hòa tan và hơi từ chất lỏng lập tức lao vào không gian này, gây ra tác dụng cơ học làm chết vi sinh vật trong môi trường. Mặt khác, trong quá trình này, một phần khí hòa tan bị ion hóa để tạo ra hydro peroxit (H2O2) và oxy nitơ (NO) là những chất độc đối với vi sinh vật.
  • Thanh trùng bằng tia ion hoá, tia điện ly (Irradiation, UI): Sử dụng các tia hồng ngoại và tử ngoại ví dụ như tia X, tia gama để thanh trùng. Bản chất của những tia này là khả năng đâm xuyên cao. Tia hồng ngoại làm nóng sản phẩm để diệt vi sinh vật. Tia tử ngoại có khả năng sát trùng, làm đông tụ protid, phá huỷ hệ thống men của vi sinh vật.
  • Thanh trùng bằng trường điện từ (Pulsed Electric Field): Sử dụng các trường xung điện (thường được áp dụng cho các loại thực phẩm lỏng, thời gian xử lý rất nhanh từ micro giây đến vài mili giây) để tiêu diệt các vi sinh vật.
  • Thanh trùng màng lọc (Filter): Quá trình thanh trùng này là sử dụng màng lọc, thường là các bản xốp sứ, có các lỗ đủ nhỏ để chỉ cho sản phẩm đi qua chỉ giữ lại vi sinh vật. Sau khi sản phẩm được lọc thanh trùng cần được chứa trong các bào bì đã được sát trùng và khép kín ngay. Tất cả các quá trình này đều diễn ra trong môi trường vi sinh.
  • Những sản phẩm cần thanh trùng trong thực tế: Trong thực tế có rất nhiều loại mặt hàng cần được thanh trùng đặc biệt là trong ngành công nghiệp sản xuất thực phẩm, nước uống, rượu bia, giải khát.

Sữa thanh trùng 

3. Sự khác nhau giữa thanh trùng và tiệt trùng là gì?

  • Giống nhau: đây là hai quá trình đều giúp loại bỏ hoặc giảm bớt vi sinh vật ra khỏi các sản phẩm
  • Khác nhau: mặc dù cả hai quy trình này đều thực hiện cùng chức năng nhưng bản chất chúng rất khác nhau.

 

Thanh trùng

Tiệt trùng

Khái niệm

Thanh trùng lá quá trình làm nóng sản phẩm ở một nhiệt độ nhất định và trong một thời gian cố định từ đó làm giảm bớt sự phát triển của vi khuẩn, vi sinh vật.

Tiệt trùng là quá trình loại trừ tất cả các vi sinh vật, vi khuẩn ra khỏi sản phẩm.

Phương pháp

Sư dụng các tác nhân vật lý để giảm bớt vi sinh vật

Có thể sử dụng các tác nhân vật lý và hoá học để làm loại bỏ vi khuẩn

Thời gian

Diễn ra trong thời gian ngắn (mili giây)

Diễn ra trong thời gian lâu hơn (phút)

Khả năng tiêu diệt

Tiêu diệt một vài loài hoặc làm mọt số loài ngừng phát triển

Loại bỏ hầu hết các vi sinh vật, có khi loại bỏ cả vi sinh vật có lợi

Hạn sử dụng

Thời gian sử dụng ngắn ( 2-3 tuần)

Thời gian sử dụng lâu hơn (2-3 tháng)

ứng dụng

Chỉ áp dụng trong ngành thực phẩm đặc biệt với các sản phẩm ở dạng lỏng

Có thể áp dụng cho cả thực phẩm và các sản phẩm khác như theiets bị y tế, vật tư y tế.

 

Hy vọng với bài viết này các bạn độc giả có thêm những thông tin hữu ích về thanh trùng là gì?, tiệt trùng là gì? Thanh trùng là gì? và có thể phân biệt được hai thuật ngữ này một cách nhanh chóng và chính xác nhất. Tham khảo thêm các bài viết hữu ích tại website ammonia-vietchem.vn.

 

Đánh giá - Bình luận
Nhận xét đánh giá

Không được bỏ trống

Không được bỏ trống

Không được bỏ trống

Danh mục tin tức

Vui lòng đợi

Chúng tôi sẽ liên hệ tới bạn sớm nhất có thể

Có lỗi hệ thống, vui lòng thử lại sau, xin cảm ơn!.

096 302 9988