Hotline: 096 302 9988

Hỗ trợ: 096 302 9988

sales@hoachat.com.vn

Hàn the là gì? Tác dụng và tác hại của hàn the trong thực phẩm

28/07/2021

Hàn the là một loại hóa chất được sử dụng rất phổ biến trong thực phẩm như làm giò, chả, bún, phở,…nhằm tăng độ dai giòn và kéo dài thời gian bảo quản. Vậy sử dụng hàn the trong thực phẩm có an toàn không? Câu trả lời sẽ được bật mí trong nội dung bài viết dưới đây.

Hàn the là gì?

Hàn the là một hợp chất hóa học bao gồm các khoáng chất có quan hệ gần với nhau và được biết đến với tên gọi là Borax. Nó là một loại muối rắn kết tinh có màu trắng đục, không mùi và dễ bị hòa tan trong nước.

Bột borax có màu trắng

Bột borax có màu trắng

Trong ngành công nghiệp thực phẩm, hàn the được biết đến là một chất có tính sát khuẩn nhẹ, có khả năng tiêu diệt vi khuẩn và nấm khá hiệu quả. Do đó, nó thường được dùng để bảo quản thực phẩm, giúp cho các sản phẩm thịt cá trở nên cứng và bảo quản được lâu hơn.

Công thức hóa học của hàn the

Hàn the là một loại muối của axit boric với công thức hóa học là Na2O4B7.10H2O. Trong hóa học, borax bao gồm các chất sau:

  • Borat khan hoặc natri tetraborax khan: Na2O4B7
  • Borat pentahydrat: Na2O4B7.5H2O
  • Borat decahydrat: Na2O4B7.10H2O

Borax chính là natri borat (natri tetraborat) ngậm 10 phân tử nước và đây là một hợp chất hóa học quan trọng của bo.

Về thuộc tính vật lý thì borax là một chất rắn kết tinh có màu trắng, mềm, nhiều cạnh và dễ tan trong nước. Khi để ngoài không khí khô, borax bị mất nước dần và trở thành khoáng chất tincalconit màu trắng như phấn (Na2B4O7.5 H2O).

Khoáng chất tincalconit màu trắng như phấn

Khoáng chất tincalconit màu trắng như phấn

Hiện nay, bột borax thương phẩm đang được bán trên thị trường hầu hết là tincalconit.

Hàn the có tác dụng gì? Ứng dụng của hàn the trong cuộc sống

1. Hàn the trong công nghiệp

Trong công nghiệp, hàn the là thành phần quan trọng có trong các loại chất tẩy rửa, xà phòng, bột giặt (peborat natri monohydrat) chất làm mềm nước, chất khử trùng và đặc biệt là thuốc trừ sâu. Trong đó, ứng dụng phổ biến nhất của hàn the là dùng làm nước rửa tay cho công nhân trong công nghiệp. Tuy nhiên, đây là một chất độc nên khi sử dụng, mọi người phải thật sự chú ý.

Hàn the là thành phần quan trọng có trong các loại chất tẩy rửa, bột giặt

Hàn the là thành phần quan trọng có trong các loại chất tẩy rửa, bột giặt

- Hỗn hợp borax và amoni clorua (NH4Cl) còn được dùng làm chất trợ chảy khi hàn các hợp kim chứa sắt và điển hình nhất là thép vì nó có khả năng hạ thấp điểm nóng chảy của các oxit sắt. Ngoài ra, hàn the cũng có thể được trộn với nước để làm chất trợ chảy khi hàn các kim loại quý như vàng, bạc, cho phép que hàn nóng chảy và chảy tràn lên các mối nối cần thiết.

- Dùng làm men thủy tinh, men gốm, giúp làm cứng đồ gốm sứ.

- Dễ dàng chuyển thành axit boric và các borat khác để phục vụ cho nhiều ứng dụng trong cuộc sống.

- Một lượng lớn borat pentahydrat được dùng trong sản xuất sợi thủy tinh và xeluloza cách nhiệt với vai trò là chất làm chậm quá trình đốt cháy và hợp chất chống nấm.

Borat pentahydrat được dùng trong sản xuất sợi thủy tinh

Borat pentahydrat được dùng trong sản xuất sợi thủy tinh

- Borax cũng là một thành phần trong chất lỏng nhớt slime.

2. Trong phòng thí nghiệm

Natri borat được sử dụng làm chất đệm trong phân tích gen (ADN), phân tích sắc phổ và tạo dung dịch nhũ tương nhằm hòa tan các chất hóa học trong nước.

3. Trong y học

- Dùng trong sản xuất một số loại dung dịch diệt khuẩn ngoài da hoặc ở niêm mạc.

- Theo các tài liệu cổ, hàn the có tính mát. Do đó, nó có tác dụng hạ sốt, tiêu viêm, giải độc và được sử dụng để chữa bệnh viêm cổ họng, viêm hạnh nhân, răng lợi sinh loét, miệng và đau mắt. Bài thuốc để chữa viêm cổ họng, viêm hạnh nhân, cổ họng sưng đau sẽ có hàn the và ô mai với lượng bằng nhau. Mang hỗn hợp này đi tán nhỏ, nặn thành viên bằng củ súng hoặc hạt ngô. Mỗi lần ngậm 10 viên cho tan dần trong miệng.

4. Hàn the trong thực phẩm

Hàn the có khả năng hạn chế quá trình lên men, chống nấm mốc, diệt khuẩn,… giúp cho thực phẩm tươi ngon trong thời gian dài mà không bị ôi thiu nên nó thường được sử dụng ướp cá, thịt.

Ngoài ra, hàn the cũng được dùng trong sản xuất giò chả, bún, phở, hủ tíu, bánh tráng, nem…vì nó làm tăng độ dẻo dai của một số thực phẩm.

Hàn the được dùng trong sản xuất nhiều loại thực phẩm

Hàn the được dùng trong sản xuất nhiều loại thực phẩm

Tại Việt Nam, hàn the không nằm trong danh mục các chất được Bộ Y tế cho phép dùng trong chế biến thực phẩm do tính độc hại của nó.

5. Trong gia đình

- Dùng làm chất chống mối mọt cho đồ gỗ: Quét một lớp bột hoặc dung dịch dịch bora lên bề mặt gỗ hoặc nhúng gỗ trong dung dịch borax để tránh mối mọt.

- Là chất diệt côn trùng hiệu quả: Dung dịch chứa 5,5% borax được dùng làm thuốc diệt kiến đen, gián, rệp,… trong nhà bếp. Ngoài ra, bạn có thể trộn hàn the với đường rồi đổ ra giấy, sau đó để nó ở những nơi kín như kẹt, hộc tủ,….để dụ côn trùng ăn phải. Khi ăn phải hàn the, chúng sẽ bị ngộ độc và chết ngay sau đó.

Hàn the là chất diệt kiến hiệu quả

Hàn the được dùng làm chất diệt kiến hiệu quả

- Đánh bóng nồi xoong, chảo: Rắc bột hàn the lên vật dụng cần làm sạch và ngâm vài phút, sau đó mang ra chùi rửa lại với nước rửa chén. Những vết dầu mỡ bám trên đó sẽ được loại bỏ hoàn toàn.  

- Tiêu diệt nấm mốc trong nhà: Pha hàn the với một ít nước rồi thoa hỗn hợp này lên chỗ bị nấm mốc, chờ qua đêm, sau đó lau sạch lại.

Hàn the có độc không? Tác hại của hàn the tới sức khỏe con người

Hàn the có được sử dụng trong thực phẩm không? Đó là thắc mắc của rất nhiều người và thực tế là, hiện nay, hàn the đang là chất bị cấm sử dụng trong thực phẩm ở Việt Nam. Nếu lạm dụng quá nhiều hàn the trong chế biến thực phẩm, nó có thể gây ngộ độc cho người dùng, đặc biệt, nếu  tích tụ quá 5 g hàn the trong cơ thể, nạn nhân có thể tử vong. Vậy tác hại của hàn the tới sức khỏe con người cụ thể là gì? Cùng tìm hiểu tiếp nhé.

  • Tác hại của hàn the tới sức khỏe con người: 

Theo phân tích của TS Trần Quang Tùng: “Khi vào trong cơ thể, hàn the sẽ tác dụng với axit có trong dịch vị dạ dày và giải phóng ra axit boric. Hoạt chất sẽ ức chế thực bào và làm giảm sức đề kháng của cơ thể. Ngoài ra, vì có đặc tính gắn kết với thực phẩm nên thực phẩm chứa hàn the sẽ khó được tiêu hóa hơn bình thường rất nhiều. Đối với những em nhỏ dùng hàn the lâu ngày sẽ chậm phát triển trong tuổi trưởng thành. Phụ nữ mang thai và cho con bú nếu bị nhiễm độc hàn the thì dư lượng hàn the có thể bị thải trừ qua rau thai và sữa. Điều này sẽ gây độc cho thai nhi và trẻ sơ sinh”.

- Khi ăn phải thực phẩm có hàn the, cơ thể chỉ có thể đào thải khoảng 70%, còn lại sẽ được tích tụ trong các cơ quan nội tạng như gan, thận. Đến khi lượng hàn the đạt được khoảng 5g trở lên, nó sẽ gây ngộ độc cấp và mãn tính, thậm chí dẫn đến tử vong.

- Với những người có hệ tiêu hóa kém, đường ruột yếu, khi ăn phải thực phẩm chứa hàn the sẽ thường có các triệu chứng như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy.

- Ngoài ra, hàn the có khả năng kích thích hệ thần kinh, thậm chí là nguyên nhân gây ra bệnh trầm cảm và một số vấn đề khác như rụng tóc, rối loạn kinh nguyệt.

Sử dụng lâu dài thực phẩm chứa hàn the là nguyên nhân gây rụng tóc

Sử dụng lâu dài thực phẩm chứa hàn the là nguyên nhân gây rụng tóc

Một số loại thực phẩm thường sử dụng hàn the 

Mặc dù không được Bộ Y tế cho phép sử dụng trong chế biến, bảo quản thực phẩm nhưng vì giá thành rẻ mà hiện nay, hàn the vẫn bị lạm dụng khá nhiều. Một số loại thực phẩm thường sử dụng hàn the là:

  • Bánh giò (bánh tẻ), nem chua, chả lụa, chả bò, giò thủ (giò lụa)
  • Bánh phở, hủ tiếu, các loại bún, bánh tráng, bánh canh,…
  • Bảo quản các loại thịt gia súc, gia cầm, thủy sản, hải sản như lợn, bò, vịt, gà, tôm, cá,…

Cách nhận biết hàn the trong thực phẩm

Trong thời buổi “nhiễu nhương” hiện nay, người dùng cần hiểu biết và nắm được một số mẹo nhận biết thực phẩm chứa hàn the hay không để bảo vệ sức khỏe. Một số cách bạn có thể dùng như:

Theo các chuyên gia, việc nhận biết thực phẩm có chứa hàn the hay không không khó và có nhiều cách để phân biệt được như thông qua mùi, vị và màu sắc. 

- Thịt lợn có tẩm ướp hàn the sẽ rất tươi, thớ thịt săn và khô. Khi dùng dao cắt vào bên trong, miếng thịt nhũn ra, có dịch và độ đàn hồi kém. Sau khi chế biến, ăn vào sẽ cảm thấy thịt bở, có mùi hôi. Điều này trái ngược hoàn toàn với thịt lợn không có hàn the, đó là miếng thịt nhìn tươi ngon, bề ngoài không bị nhớt, thớ thịt săn chắc và có độ đàn hồi cao. Khi ấn tay vào thớ thịt thì thấy mềm tay, thịt lõm xuống rồi trở lại bình thường ngay sau đó. Nếu mang thịt đi luộc, nước luộc sẽ trong, thịt có mùi thơm và ăn dai.

Lựa chọn miếng thịt tươi, khô ráo

Lựa chọn miếng thịt tươi, khô ráo

- Giò chả có chứa hàn the ăn sẽ giòn, dai bất thường, có mùi thơm nồng, không có vị béo ngậy đặc trưng của thịt và có vị chát khi ăn nếu cho nhiều. Trong khi đó, giò chả ngon, không hàn the sẽ thơm mùi thịt, cắt ra có màu hồng nhạt, bề mặt giò có nhiều lỗ nhỏ li ti, khi sờ vào sẽ cảm giác mịn và hơi ướt, khi ăn sẽ có vị thơm ngọt của thịt, không quá giòn cũng không bị bở…Đối với chả, nếu là loại ngon sẽ có vỏ hơi sần sùi, bề mặt mềm mịn.

Giò có màu thịt, có nhiều lỗ nhỏ, thơm thì không chứa hàn the

Giò có màu thịt, có nhiều lỗ nhỏ, thơm thì không chứa hàn the

- Ngoài ra, đối với những người có thị giác, khứu giác và vị giác không được nhanh nhạy thì có một cách khác nữa để nhận biết chính xác thực phẩm có chứa hàn the hay không, đó chính là dùng giấy nghệ hoặc tăm bông tẩm nghệ. Vì hàn the là một loại muối có tính kiềm nên khi tác dụng với nghệ, nó sẽ làm nghệ chuyển từ màu vàng sang đỏ. Với giấy nghệ, các bạn có thể mua hoặc tự làm tại nhà.

  • Cách làm giấy nghệ tại nhà:

- Nghệ tươi rửa sạch, gọt vỏ, để ráo nước, sau đó giã nhỏ hoặc xay nhuyễn rồi đem ngâm trong cồn từ 2 - 3 giờ.

- Chắt, lọc lấy phần nước và loại bỏ phần bã nghệ.

- Ngâm giấy lọc trong dung dịch nghệ vừa lọc được từ 1 - 2 giờ, sau đó vớt ra, hong khô.

- Kiểm tra màu sắc của giấy nghệ xem có đạt yêu cầu hay không: Nếu giấy nghệ có màu quá nhạt, việc thử hàm lượng hàn the sẽ không đảm bảo được sự chính xác. Giấy nghệ đảm bảo chất lượng là giấy có bề mặt được phủ kín bởi màu vàng của nghệ một cách đồng đều, màu không đậm cũng không quá nhạt.

  • Cách kiểm tra hàn the trong thực phẩm bằng giấy nghệ:

Ấn giấy nghệ vào bề mặt của thực phẩm, nếu đó là thực phẩm khô thì cần làm uớt giấy nghệ bằng dung dịch axit loãng, sau đó chờ một vài phút. Nếu giấy nghệ không đổi màu thì thực phẩm đó an toàn, không chứa hàn the còn nếu thấy giấy nghệ chuyển từ màu vàng sang đỏ thì chắc chắn có hàn the trong đó.

Giấy nghệ chuyển sang màu cam đậm khi chả có hàn the

Giấy nghệ chuyển sang màu cam đậm khi chả có hàn the

Vậy là chúng tôi đã giúp các bạn giải đáp được câu hỏi “sử dụng hàn the trong thực phẩm có an toàn không”. Ngoài ra, chúng tôi cũng cung cấp cho các bạn thêm rất nhiều thông tin bổ ích liên quan đến hàn the và những ứng dụng của nó. Hy vọng rằng đây sẽ là những kiến thức hữu ích cho bạn đọc. Và để bài viết hoàn thiện hơn, chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến, đóng góp của các bạn bằng cách để lại bình luận, đáng giá trên website https://ammonia-vietchem.vn/.

Xem thêm:

Đánh giá - Bình luận
Nhận xét đánh giá

Không được bỏ trống

Không được bỏ trống

Không được bỏ trống

Danh mục tin tức

Vui lòng đợi

Chúng tôi sẽ liên hệ tới bạn sớm nhất có thể

Có lỗi hệ thống, vui lòng thử lại sau, xin cảm ơn!.

096 302 9988